Drie plekken, drie verhalen
| Plek | Departement | Periode | Wat er te zien is |
|---|---|---|---|
| Cluny | Saône-et-Loire | Gesticht in 910 | Restanten van de abdijkerk, kloostergebouwen, middeleeuwse huizen |
| Fontenay | Côte-d'Or | Gesticht in 1118 | Volledig bewaarde cisterciënzerabdij, Unesco-werelderfgoed sinds 1981 |
| Guédelon | Yonne | Bouw begonnen in 1997 | Burcht die met dertiende-eeuwse technieken wordt gebouwd |
Cluny: de lege plek van de grootste kerk
De benedictijnerabdij van Cluny, gesticht in 910, groeide uit tot het centrum van een netwerk van honderden kloosters. De derde abdijkerk was eeuwenlang de grootste kerk van het westerse christendom, tot de bouw van de nieuwe Sint-Pieter in Rome. Na de Franse Revolutie werd het complex verkocht en grotendeels als steengroeve gebruikt. Wat overbleef, een zuidelijke dwarsbeuk met een achthoekige toren, maakt de schaal nog voelbaar. Met reconstructies in beeld bij het bezoekerscentrum is de rest in te denken.
Het stadje zelf heeft romaanse woonhuizen die in Frankrijk zeldzaam zijn. Cluny ligt ten zuiden van de Morvan, aan de rand van het Mâconnais; de heuvels eromheen zijn stil en groen.
Fontenay: soberheid die bleef staan
Bernard van Clairvaux stichtte Fontenay in 1118, in een bebost dal bij Montbard. De cisterciënzers bouwden zonder beelden en kleur, met aandacht voor licht, maat en water. Omdat de abdij na de Revolutie een papierfabriek werd en later zorgvuldig is hersteld, staat het geheel er nog: kerk, slaapzaal, kloostergang en de smidse waar met waterkracht ijzer werd bewerkt. Voor wie de romaanse kerken van de Morvan heeft gezien, is Fontenay de tegenhanger: geen verhalen in steen, alleen verhoudingen.
Guédelon: een bouwplaats als bestemming
In Treigny, in de Puisaye ten zuidwesten van Auxerre, wordt sinds 1997 een burcht gebouwd met materialen en werkwijzen uit de dertiende eeuw. Steen, hout, klei en ijzer komen uit de omgeving, steenhouwers, smeden en touwslagers werken voor het publiek. Het is geen reconstructie van een bestaand kasteel maar een archeologisch experiment. Met rond een kwart miljoen bezoekers per jaar hoort het bij de drukst bezochte plekken van Bourgogne; in de zomer is het vroeg in de ochtend het rustigst. De actuele openingsperiode staat op de site van Guédelon.
Route en combinatie
- Fontenay ligt op ongeveer een uur rijden van Saulieu en is te combineren met Semur-en-Auxois of met het Canal de Bourgogne bij Montbard.
- Guédelon ligt ten westen van de Morvan en past bij een tocht via Auxerre of Vézelay.
- Cluny ligt ten zuiden van Autun en is als tussenstop te gebruiken voor wie verder naar het zuiden rijdt.
Het Canal de Bourgogne
Tussen Migennes aan de Yonne en Saint-Jean-de-Losne aan de Saône loopt het Canal de Bourgogne, 242 kilometer lang met 189 sluizen. Bij Pouilly-en-Auxois gaat het door een tunnel van 3,3 kilometer. Het kanaal werd in 1832 voltooid en is nu een route voor huurboten en fietsers. De stukken rond Montbard en Pouilly passen goed bij een bezoek aan Fontenay.